bàn đạp
Định nghĩa
- Danh từ:
- Bộ phận dùng để đạp bằng chân, truyền lực để vận hành một cơ cấu hoặc phương tiện: Là một bộ phận cơ khí, thường trong máy móc hoặc phương tiện, được thiết kế để người dùng dùng lực chân tác động lên, từ đó tạo ra chuyển động hoặc thực hiện một chức năng.
- Vị trí, nơi chốn hoặc điều kiện được dùng làm điểm xuất phát, nền tảng để phát triển hoặc tiến tới một mục tiêu lớn hơn: Nghĩa bóng, chỉ một bước đệm, một cơ sở ban đầu quan trọng để từ đó đạt được những thành tựu tiếp theo.
Ví dụ sử dụng
- Danh từ (nghĩa đen):
- Anh ấy dùng bàn đạp để khởi động chiếc xe máy cũ. (Bộ phận dùng chân để đạp khởi động xe.)
- Chiếc xe đạp này có bàn đạp rất nhẹ và dễ sử dụng. (Bộ phận truyền lực của xe đạp.)
- Danh từ (nghĩa bóng):
- Công việc đầu tiên tại công ty nhỏ là bàn đạp để cô ấy tiến vào tập đoàn lớn. (Điểm khởi đầu, bước đệm quan trọng.)
- Chiến thắng này sẽ là bàn đạp cho những mục tiêu lớn hơn của đội tuyển. (Cơ sở, nền tảng để phát triển.)
Các cách sử dụng nâng cao
- "dùng làm bàn đạp": Sử dụng một thứ gì đó (vị trí, thành công nhỏ) làm điểm tựa để tiến xa hơn.
- Họ dùng thị trấn biên giới làm bàn đạp để mở rộng ảnh hưởng.
- "bàn đạp thành công": Những yếu tố, bước đi ban đầu tạo đà cho sự thành công.
- Sự kiên trì là bàn đạp đầu tiên trên con đường thành công.
Biến thể và từ liên quan
- Pê-đan (từ mượn, danh từ): Cách gọi khác của "bàn đạp", thường dùng trong kỹ thuật hoặc với xe đạp, xe máy.
- Điểm tựa (danh từ): Có nghĩa tương tự khi dùng với nghĩa bóng (nơi dựa vào để phát triển).
- Bệ phóng (danh từ): Từ gần nghĩa, nhấn mạnh vai trò đẩy nhanh, tạo đà mạnh mẽ hơn so với "bàn đạp".
Từ đồng nghĩa
- Nghĩa đen: Pê-đan.
- Nghĩa bóng: Bước đệm, nấc thang, điểm khởi đầu, cơ sở, nền tảng.
Cụm từ cố định
- Bàn đạp tiến công (thuật ngữ quân sự): Vị trí được chuẩn bị làm nơi xuất phát cho một cuộc tấn công.
- Quân đội đã thiết lập một bàn đạp tiến công vững chắc ở phía đông.
- Bàn đạp nhảy (dùng trong thể thao): Dụng cụ hoặc vị trí giúp vận động viên lấy đà để nhảy.
Lưu ý sử dụng
- Từ này có thể dùng trong cả ngữ cảnh cụ thể (kỹ thuật, thể thao) và trừu tượng (chiến lược, phát triển cá nhân).
- Khi dùng với nghĩa bóng, "bàn đạp" thường mang hàm ý tích cực về một bước chuẩn bị cần thiết, nhưng đôi khi có thể mang sắc thái cơ hội (ví dụ: "dùng người khác làm bàn đạp").